Stara baśń od kuchni – książka karykaturzysty i publicysty Tytusa Byczkowskiego o kulisach powstania kolejnej lekturowej ekranizacji ukaże się 23 września nakładem wydawnictwa Rebis. Publikacja będzie zawierała liczne zdjęcia, karykatury i wywiady z realizatorami i aktorami, odtwórcami głównych ról w filmie Jerzego Hoffmana na motywach powieści Kraszewskiego Stara baśń.
Nota wydawnicza
Stara baśń, najpopularniejszy romans historyczny Józefa Ignacego Kraszewskiego, ukazała się w 1876 roku jako pierwsza część zamierzonego przez pisarza cyklu powieści o dziejach Polski. Wielowątkowa akcja, tocząca się w okresie kształtowania się naszej państwowości w IX wieku, epicki rozmach, wyraziście zarysowane postaci, plastyczne i bogate opisy codziennego życia dawnych Słowian, niepowtarzalne i sugestywne połączenie prawdy historycznej i nieskrępowanej fantazji sprawiły, że powieść Kraszewskiego praktycznie od razu została uznana przez czytelników za klasyczne dzieło gatunku. Stara baśń miała dotąd, wraz z wersjami skróconymi i adaptacjami, ponad siedemdziesiąt wydań, co przyniosło w sumie ponad milion sprzedanych egzemplarzy; przetłumaczono ją między innymi na angielski i rosyjski; przerobiono na kilka utworów scenicznych i słuchowisk radiowych oraz operę.
Reżyser Jerzy Hoffman pierwszą próbę ekranizacji Starej baśni podjął w latach siedemdziesiątych, po artystycznym i kasowym sukcesie nominowanego do Oscara Potopu. Ponad dwadzieścia lat później powrócił do tego pomysłu i wraz z Józefem Henem napisał scenariusz, który – zgodnie z intencjami twórców – nie jest wierną adaptacją powieści, lecz wykorzystuje tylko niektóre z jej wątków, wzbogacone innymi źródłami, legendami i baśniami. Tak narodziła się oryginalna wizja czasu polskich prapoczątków, unikatowa rekonstrukcja bajecznego świata dawnych bogów, magii, przygody i wielkich namiętności. Odejście od pierwowzoru Kraszewskiego sygnalizuje choćby pełen tytuł filmu: Stara baśń – kiedy słońce było bogiem (podtytuł zaczerpnięto z popularnonaukowej książki Zenona Kosidowskiego).
Na plan superprodukcji – w której główne role zagrali Michał Żebrowski, Marina Aleksandrowa, Bohdan Stupka, Małgorzata Foremniak i Daniel Olbrychski – trafił ceniony poznański artysta plastyk Tytus Byczkowski i skorzystał z tej okazji, by uważniej przyjrzeć się życiu i pracy filmowców. Na jego książkę Stara baśń od kuchni składają się wywiady z realizatorami, wypowiedzi wszelkich osób pracujących przy filmie, od reżysera i aktorów, poprzez operatorów, scenografów, charakteryzatorów, oświetlaczy, dźwiękowców, kaskaderów, specjalistów od koni i militariów, do statystów, lekarzy i aprowizatorów. Całości dopełniają liczne atrakcyjne fotografie ujawniające kulisy produkcji oraz zabawne rysunki i karykatury.
Tytus Byczkowski urodził się w 1954 roku w Gdańsku. Od dwudziestu lat mieszka i pracuje w Poznaniu. Karykaturzysta, rysownik i publicysta, członek Stowarzyszenia Polskich Artystów Karykatury. Ma w dorobku siedem wystaw indywidualnych malarstwa, czternaście wystaw indywidualnych karykatury, udział w programach telewizyjnych (m.in. jako stały rysownik programu Kawa czy herbata?) oraz liczne publikacje w krajowej prasie. W 2003 roku wydał zbiór wywiadów Moje życie, moja wiara. Artyści sceny i estrady o sobie.
M.W.
